Co to jest plik DOC? Dowiedz się!

Plik DOC może wyglądać niepozornie, ale to jeden z najstarszych standardów dokumentów tekstowych związanych z Microsoft Word. Sprawdź, co dokładnie zawiera i jakie technologie stoją za jego strukturą. Jeśli masz starsze dokumenty zapisane w tym formacie, ten artykuł pomoże ci zrozumieć, z czym masz do czynienia. Przekonasz się też, dlaczego ten typ pliku wciąż występuje w obiegu, mimo że został wyparty przez DOCX.

Najważniejsze informacje z tego artykułu:

plik DOC to binarny format dokumentów tekstowych powiązany z Microsoft Word;
jego struktura oparta jest na technologii OLE i zawiera liczne strumienie danych;
plik DOC może przechowywać tekst, obrazy, diagramy, makra i dane XML;
działa domyślnie z Microsoft Word do wersji 2003, ale można go otworzyć też w innych edytorach;
został zastąpiony przez bardziej nowoczesny format DOCX oparty na Office Open XML.

Na skróty: Pokaż

Co to jest plik DOC?

Plik DOC to dokument tekstowy w binarnym formacie używany przede wszystkim przez program Microsoft Word od wersji 97 do 2003. Ten typ pliku może zawierać wiele form danych – od tekstu, przez obrazy i wykresy, aż po makra i niestandardowe dane XML. Dzięki zamkniętej strukturze plik DOC umożliwiał precyzyjne odwzorowanie układu strony i formatowania przy jednoczesnym przechowywaniu osadzonych obiektów.

Ten format pojawił się w latach 80. i był obsługiwany również przez pakiet WordPerfect, zanim Microsoft uczynił go swoim standardem. Obecnie pliki DOC są mniej popularne, ale nadal występują – zwłaszcza tam, gdzie korzysta się ze starszych wersji oprogramowania.

Sprawdź też: Co to jest plik BIN? Dowiedz się!

Sprawdź też inne artykuły z tej serii:

Jakie zastosowania ma plik DOC?

DOC był formatem uniwersalnym dla dokumentów biurowych, edukacyjnych i technicznych. W praktyce wykorzystywałem go przez lata do przygotowywania instrukcji, analiz projektowych, a nawet ofert handlowych.

tworzenie dokumentów zawierających tekst i obrazy – raporty, sprawozdania, eseje;
archiwizowanie umów i dokumentacji technicznej – z zachowaniem układu graficznego;
przesyłanie danych do druku lub jako załączniki e-mail – kompatybilność z drukarkami i starszymi systemami;
prezentowanie materiałów zawierających makra VBA – na przykład interaktywnych formularzy lub analiz danych;
utrwalanie struktury dokumentów zawierających formatowanie tabel i stylów akapitowych.

Wskazówka: pliki DOC działają najlepiej w środowiskach, gdzie kluczowe są zgodność formatu i struktura dokumentu niezależnie od wersji systemu operacyjnego.

Z jakimi programami otworzysz plik DOC?

Microsoft Word nadal otwiera pliki DOC bez problemu, ale istnieje kilka innych sposobów na dostęp do tego formatu. Osobiście korzystałem też z wariantów darmowych narzędzi – działają, choć nie zawsze w 100% poprawnie interpretują formatowanie.

Microsoft Word (Word 97–2003, Office 365);
LibreOffice Writer – darmowa alternatywa, często poprawnie odczytuje strukturę dokumentu;
OpenOffice Writer – starszy projekt, który nadal wspiera pliki DOC;
Google Docs – można zaimportować plik do chmury i odczytać w przeglądarce;
WPS Office Writer – aplikacja biurowa z dobrą zgodnością z formatami Microsoftu.

Sprawdź też szczegółowy poradnik jak otworzyć plik DOC – znajdziesz tam gotowe rozwiązania na każdy system operacyjny.

Co wyróżnia technicznie plik DOC?

Ten format opiera się na strukturze OLE (Object Linking and Embedding), co oznacza, że dokument zawiera wiele osobnych strumieni danych przechowywanych w jednym kontenerze. Wewnątrz pliku DOC znajdują się m.in. WordDocument stream, table streams, makra, XML, a nawet cyfrowe podpisy.

Sprawdź też: Co to jest plik DAV? Dowiedz się!

Microsoft udostępnił specyfikację formatu w 2008 roku, dzięki czemu wiadomo, że plik zawiera takie komponenty jak:

Fib (File Information Block) – centralne informacje o strukturze dokumentu;
CP (Character Position) – indeksy znaków w całym tekście;
PLC – tablice danych i długości z elementami tekstowymi i meta-informacjami;
STTB – tablica zawierająca ciągi tekstowe (np. style, czcionki);
strumienie danych: WordDocument, table streams (0Table, 1Table), custom XML, encryption stream, makra i inne.

Doc to wewnętrznie złożony format pliku, który działa jak system plików w miniaturze – pełen ukrytych strumieni i metadanych.

Jak utworzyć plik DOC?

Najprostszym rozwiązaniem będzie użycie programu Microsoft Word 2003 lub wcześniejszego. Jeśli korzystasz z nowszej wersji Worda, nadal możesz zapisać dokument w formacie DOC.

Krok po kroku jak to zrobić:

Otwórz program Microsoft Word.
Utwórz nowy dokument lub otwórz istniejący.
Przejdź do „Plik” → „Zapisz jako”.
Wybierz lokalizację, np. „Komputer” lub „Pulpit”.
W polu „Zapisz jako typ” wybierz „Dokument Word 97–2003 (*.doc)”.
Nadaj nazwę plikowi i kliknij „Zapisz”.

Wskazówka: jeśli pracujesz na LibreOffice, możesz też zapisać dokument jako plik DOC poprzez opcję „Zapisz jako” w menu Plik.

Czy są jakieś alternatywy dla formatu DOC?

Plik DOC ma kilka zamienników dostosowanych do innych potrzeb. W zależności od wymagań możesz skorzystać z nowszych lub bardziej uniwersalnych standardów.

Popularne alternatywy:

DOCX – nowy format Microsoftu oparty na XML, lepiej kompresowany i łatwiejszy do odczytu przez różne aplikacje;
ODT – otwarty format dokumentów używany w LibreOffice/OpenOffice;
RTF – format o szerokim wsparciu, ale uproszczony względem DOC;
PDF – jeśli chcesz udostępnić gotowy do druku dokument bez możliwości edycji.

Sprawdź też: Co to jest plik DAT? Dowiedz się!

Porównanie formatów:

Format	Edytowalny	Kompatybilność	Rozmiar pliku
DOC	Tak	Word, LibreOffice	Większy
DOCX	Tak	Większość edytorów	Mniejszy
ODT	Tak	LibreOffice, Google Docs	Zmienny
PDF	Nie	Każdy czytnik PDF	Stały

Czy plik DOC jest bezpieczny?

Bezpieczeństwo plików DOC zależy głównie od ich zawartości i pochodzenia. Dokumenty mogą zawierać makra, które da się wykorzystać jako wektor ataku, szczególnie jeśli plik pochodzi z niepewnego źródła.

Pliki DOC wspierają ochronę hasłem i szyfrowanie, natomiast metody te są dziś postrzegane jako relatywnie słabe. W lepszej sytuacji pod tym względem jest format DOCX, który korzysta z nowocześniejszego modelu zabezpieczeń.

Aby zwiększyć bezpieczeństwo, warto:

unikać otwierania plików DOC od nieznanych nadawców;
używać aktualnego oprogramowania biurowego z aktywnym filtrem makr;
przeskanować plik przed otwarciem za pomocą programu antywirusowego.

Podsumowanie

Plik DOC to binarny format dokumentów tekstowych używany głównie przez program Microsoft Word do wersji 2003. Przechowuje tekst, formatowanie, obrazy oraz dane pomocnicze w strukturze opartej na technologii OLE. Choć został wyparty przez DOCX, do dziś zdarza się, że spotkasz ten format np. w archiwalnych dokumentach lub szablonach.

Jeśli pracujesz ze starszymi dokumentami lub potrzebujesz dokładnego odwzorowania treści – plik DOC nadal ma swoje zastosowanie.