Co to jest plik RAR? Dowiedz się!

Plik RAR to więcej niż tylko archiwum – to efektywny sposób na przechowywanie wielu plików w skompresowanej formie, oszczędzając miejsce i porządkując dane. Przeczytaj dalej, jeśli chcesz się dowiedzieć, jak działa ten format i jak możesz z niego bezpiecznie korzystać. Podpowiem Ci też, jak otwierać pliki RAR i co możesz dzięki nim zyskać w codziennej pracy z plikami. Jeśli zastanawiasz się, co zrobić z plikiem .rar pobranym z internetu – ten artykuł rozwieje Twoje wątpliwości.

Najważniejsze informacje z tego artykułu:

plik RAR to skompresowane archiwum utworzone przez Eugene’a Roshala przy użyciu technologii LZSS;
można w nim przechowywać wiele plików i folderów w jednej zwięzłej paczce;
RAR obsługuje szyfrowanie AES-256 i pozwala zabezpieczyć zawartość hasłem;
WinRAR to najpopularniejsze narzędzie do tworzenia oraz otwierania archiwów RAR;
istnieją alternatywy dla WinRAR, jak 7-Zip, PeaZip i Bandizip.

Na skróty: Pokaż

Co to jest plik RAR?

Plik RAR jest archiwum, które przechowuje pojedyncze lub wiele plików w skompresowanej formie, wykorzystując bezstratną metodę kompresji danych. Nazwa pochodzi od nazwiska jego twórcy – Eugene Roshal stworzył ten format w latach 90. jako „Roshal Archive”.

Podstawę działania tego formatu stanowi technologia kompresji LZSS. Ta technika skraca czas potrzebny na przesyłanie danych i oszczędza przestrzeń dyskową bez utraty zawartości pliku. Początkowo RAR był formatem zamkniętym i jego kod źródłowy pozostaje w dużej mierze niedostępny, ale rozpakowywanie RAR-ów jest dziś obsługiwane przez szeroką gamę aplikacji.

Od 2013 roku dostępna jest wersja RAR5, która oferuje większe możliwości kompresji i lepszą odporność na uszkodzenia. Standardowe rozszerzenie tego typu plików to .rar, ale popularne są również warianty dzielone np. .part1.rar.

Sprawdź też: Co to jest plik w WORD ONLINE? Dowiedz się!

Sprawdź też inne artykuły z tej serii:

W jakich sytuacjach używa się plików RAR?

Format RAR ma wiele zastosowań, które wynikają z jego zdolności do kompresowania, grupowania i zabezpieczania danych.

Zmniejszanie rozmiaru dużych plików – pozwala ograniczyć objętość danych przy zachowaniu oryginalnej jakości;
Grupowanie wielu plików – możesz zebrać całe foldery czy zestawy danych w jedno archiwum, co ułatwia udostępnianie lub transfer przez Internet;
Tworzenie kopii zapasowych – ważne dokumenty i multimedia można zabezpieczyć jednym szyfrowanym plikiem RAR;
Wysyłanie załączników mailem lub na nośnikach USB – mniejsze pliki szybciej się kopiują i przesyłają;
Szyfrowanie danych – opcja ochrony hasłem oraz szyfrowania całej zawartości i nazw plików w archiwum zwiększa bezpieczeństwo przechowywanych informacji.

Jakie programy otwierają plik RAR?

Do rozpakowania plików RAR możesz używać różnych aplikacji, zarówno płatnych, jak i darmowych:

WinRAR – najpopularniejszy i oficjalny program do obsługi formatu RAR (dostępny na Windows, macOS, Android);
7-Zip – darmowy, otwartoźródłowy program dostępny na Windows i Linux, obsługuje pliki RAR tylko do dekompresji;
PeaZip – alternatywa dla 7-Zip z bardziej nowoczesnym interfejsem, wspiera wiele formatów archiwów;
Bandizip – aplikacja z szerokimi możliwościami konfiguracji i szyfrowaniem, działa na Windows i macOS;
RAR for Android – mobilna aplikacja dla Androida, opracowana przez twórców WinRAR, pozwala tworzyć i rozpakowywać archiwa RAR.

Polecam zajrzeć do poradnika jak otworzyć plik RAR, gdzie znajdziesz szczegółową instrukcję krok po kroku.

Sprawdź też: Co to jest plik XADES? Dowiedz się!

Jakie cechy techniczne wyróżniają plik RAR?

Ten format kompresji oferuje szeroką funkcjonalność i został zaprojektowany z myślą o efektywnym zarządzaniu dużą liczbą danych.

RAR używa algorytmu LZSS, który zapewnia kompresję bez utraty danych. Od wersji RAR5 możliwe jest także stosowanie dekompresji wielowątkowej, co przyspiesza rozpakowywanie dużych zasobów.

Obsługuje zaawansowane szyfrowanie AES-256, co gwarantuje wysoki poziom ochrony. Dodatkowo zawiera mechanizmy odzyskiwania błędów i fragmentacji na części, co ułatwia przesyłanie np. przez e-mail.

W formacie można także stworzyć archiwa samorozpakowujące się (.exe) – przydatne, gdy odbiorca nie ma zainstalowanego programu do dekompresji.

Dodatkowo RAR zapewnia integralność danych dzięki sumom kontrolnym oraz opcjonalnym rekordom odzyskiwania.

Jak mogę stworzyć własny plik RAR?

Do utworzenia RAR-a potrzebujesz programu WinRAR lub jego zamienników z możliwością kompresji:

Zainstaluj WinRAR lub np. PeaZip;
Wskaż pliki i foldery, które chcesz skompresować – zaznacz je w Eksploratorze plików;
Kliknij prawym przyciskiem myszy i wybierz: „Dodaj do archiwum…” (WinRAR) lub analogiczną opcję w innym programie;
Wybierz format RAR oraz poziom kompresji (np. „Dobra”, „Najwyższa”);
Możesz ustawić hasło w zakładce „Zaawansowane” – „Ustaw hasło…”;
Kliknij „OK” – po kilku sekundach plik RAR pojawi się w miejscu docelowym.

Wskazówka: Jeśli tworzysz archiwa do udostępnienia online, użyj podziału na mniejsze części, by uniknąć błędów przy przesyłaniu przez przeglądarkę.

Czy istnieją alternatywy dla pliku RAR?

Jeśli nie chcesz korzystać z RAR-a, możesz wybrać inny format archiwizacji dopasowany do Twoich potrzeb. Oto najpopularniejsze alternatywy:

ZIP – starszy, ale powszechnie wspierany format, kompatybilny z większością systemów operacyjnych;
7Z – oferuje lepszy poziom kompresji i jest używany przez program 7-Zip;
TAR.GZ – często wykorzystywany w środowiskach Linux jako narzędzie do paczkowania i kompresji;
XAR, CAB, ISO – inne mniej popularne, lecz specjalistyczne formaty archiwów.

Sprawdź też: Co to jest plik TIF? Dowiedz się!

Format	Wspierane szyfrowanie	Zasięg kompatybilności	Podział na części
RAR	AES-256	Windows, Android, macOS (z dodatkami)	Tak
ZIP	AES (opcjonalne)	Bardzo szeroki	Tak
7Z	AES-256	Windows, Linux	Tak
TAR.GZ	Brak natywnego	Linux, Unix	Tak (z dodatkowym narzędziem)

Czy plik RAR jest bezpieczny?

Tak, pod warunkiem że pochodzi z zaufanego źródła. Pliki RAR obsługują szyfrowanie AES-256 oraz ochronę hasłem, więc możesz zabezpieczyć ich zawartość na wysokim poziomie.

Dodatkowo możliwe jest zaszyfrowanie samych nazw plików, co ukrywa informacje o ich zawartości przed niepowołanymi osobami. Format pozwala też na dodanie tzw. danych naprawczych, które poprawiają odporność archiwum na uszkodzenia np. w czasie przenoszenia na uszkodzonych nośnikach.

Wskazówka: Nie otwieraj archiwów RAR pochodzących z nieznanych stron, zwłaszcza jeśli proszą o instalację dodatkowego oprogramowania – mogą zawierać złośliwe elementy.

Podsumowanie

Plik RAR jest efektywnym formatem do kompresji i organizowania danych z możliwością szyfrowania i dzielenia na części. Nadaje się zarówno do prywatnego porządkowania plików, jak i do udostępniania skompresowanych zasobów.

Sprawdź, jak możesz wykorzystać format RAR w swoich codziennych zadaniach – od archiwizacji po bezpieczne udostępnianie danych.