Co to jest plik HTML? Dowiedz się!

Q: Czy plik HTML może zawierać formularz kontaktowy?

Może. HTML pozwala tworzyć formularze przez znaczniki <form>, <input> i inne.

Plik HTML nie jest tajemniczym bytem dla programistów – to po prostu tekstowy dokument kształtujący wygląd i strukturę każdej strony, która wyświetla się w Twojej przeglądarce. Zobacz, dlaczego jego zrozumienie to pierwszy krok do tworzenia własnych witryn. W tym artykule pokażę Ci, czym dokładnie jest plik HTML, do czego służy i jak możesz z nim pracować w praktyce. Jeśli myślisz o stworzeniu własnej strony internetowej lub chcesz lepiej zrozumieć, jak działa sieć – jesteś we właściwym miejscu.

Najważniejsze informacje z tego artykułu:

plik HTML to tekstowy dokument opisujący strukturę strony internetowej;
HTML to język znaczników używany do oznaczania nagłówków, akapitów, obrazów i innych elementów strony;
każda przeglądarka internetowa potrafi odczytać i wyświetlić plik HTML;
plik HTML można utworzyć w prostym edytorze tekstu, np. Notatniku lub Visual Studio Code;
HTML współpracuje z CSS i JavaScriptem, tworząc podstawę każdej aplikacji internetowej.

Na skróty: Pokaż

Co to jest plik HTML?

Plik HTML to dokument zawierający kod HTML – język znaczników, który opisuje strukturę i elementy strony internetowej. Jest to zwykły plik tekstowy o rozszerzeniu .html lub .htm. To właśnie HTML mówi przeglądarce, jaka ma być treść strony, jakie elementy mają się na niej znaleźć i w jakiej kolejności mają się wyświetlać.

HTML, czyli HyperText Markup Language, powstał na początku lat 90. z inicjatywy Tima Bernersa-Lee. Od 1996 roku jego rozwój koordynuje organizacja W3C. Najnowsza wersja to HTML5, utrzymywana obecnie przez WHATWG. Używam HTML codziennie w pracy jako twórca stron, więc mogę z całą pewnością powiedzieć, że jest to absolutna podstawa działania internetu.

Sprawdź też: Co to jest plik ODS? Dowiedz się!

Sprawdź też inne artykuły z tej serii:

Do czego służy plik HTML?

Plik HTML służy do budowy i opisu struktury strony internetowej. Dzięki niemu każda strona może mieć nagłówki, akapity, tabele, obrazy, formularze i inne elementy.

Definiowanie zawartości strony – HTML pozwala określić, gdzie mają pojawić się teksty, obrazy, wideo czy formularze kontaktowe;
tworzenie logicznej struktury dokumentu – nagłówki, sekcje, artykuły, które porządkują treść dla użytkowników i robotów wyszukiwarek;
linkowanie między podstronami – tworzenie odnośników, które umożliwiają poruszanie się po witrynie;
osadzanie multimediów – grafiki, filmy czy animacje można wczytać wprost z kodu HTML;
ułatwianie indeksacji przez wyszukiwarki – poprawne znaczniki ułatwiają SEO.

Wskazówka: Stosuj semantyczne znaczniki HTML, takie jak <article>, <header>, <footer>, by zwiększyć czytelność kodu i poprawić SEO swojej strony.

Jakie programy otwierają plik HTML?

Plik HTML można otworzyć w każdej przeglądarce internetowej i edytorze kodu lub tekstu.

Google Chrome, Mozilla Firefox, Microsoft Edge, Safari – automatyczne renderowanie dokumentu HTML;
Notatnik – podstawowa edycja kodu HTML na dowolnym systemie operacyjnym;
Notepad++ – lekkie i intuicyjne środowisko do pracy z kodem;
Visual Studio Code – jedno z najlepszych narzędzi dla programisty front-end;
Brackets – edytor stworzony z myślą o tworzeniu stron WWW.

Jeśli chcesz się dowiedzieć więcej o otwieraniu i edytowaniu tych plików, sprawdź też artykuł jak otworzyć plik HTML.

Czym charakteryzuje się plik HTML?

Plik HTML to przede wszystkim tekstowy dokument, którego treść składa się z odpowiednio zagnieżdżonych znaczników HTML. Każdy z tych znaczników ma określoną funkcję – jedne zawijają tekst w akapit, inne tworzą nagłówki czy linki.

Sprawdź też: Co to jest plik GPX? Dowiedz się!

Plik HTML ma określoną strukturę: deklaracja DOCTYPE, element główny <html>, nagłówek <head> i treść <body>. Dzięki temu przeglądarki mogą prawidłowo odwzorować wygląd strony na ekranie komputera, tabletu czy smartfona.

Dodatkowo, HTML może zawierać atrybuty w znacznikach, które przekazują dodatkowe informacje – np. kolor, klasa CSS, identyfikator elementu. Przykład: <p class="lead">Tekst akapitu</p>.

Standard plików HTML opiera się na deklaracji MIME: text/html. Oznacza to, że serwer i przeglądarka „rozumieją”, że mają do czynienia z dokumentem HTML.

Jak stworzyć plik HTML krok po kroku?

Do stworzenia własnego pliku HTML wystarczy dowolny edytor tekstu. Oto jak możesz to zrobić.

Otwórz program Notatnik lub inny edytor kodu, np. Visual Studio Code.

Wpisz podstawowy szablon strony:

<!DOCTYPE html>
<html lang="pl">
  <head>
    <meta charset="UTF-8">
    <title>Moja strona</title>
  </head>
  <body>
    <h1>Witaj świecie</h1>
    <p>To jest mój pierwszy plik HTML.</p>
  </body>
</html>

Zapisz plik z rozszerzeniem .html, np. index.html.
Otwórz plik w przeglądarce – wystarczy dwuklik lub przeciągnięcie pliku do okna przeglądarki.

Wskazówka: Przy zapisie zwróć uwagę, by z poziomu Notatnika wybrać „Zapisz jako” i ustawić „Wszystkie pliki”, by uniknąć dodania rozszerzenia .txt.

Jakie są alternatywy dla pliku HTML?

HTML to fundament stron WWW, ale są też inne formaty, które mogą spełniać podobne funkcje – choć z nieco innym przeznaczeniem.

Oto kilka alternatyw:

XHTML – bardziej rygorystyczna wersja HTML, zgodna ze składnią XML;
Markdown – prostszy język znaczników, używany głównie na blogach i w dokumentacji technicznej;
PDF – do prezentacji treści w sposób niezmienny, ale statyczny;
DOCX – pliki Microsoft Word, mniej związane z WWW, ale używane w publikacjach online;
WXML – używany w aplikacjach WeChat, podobny strukturalnie do HTML.

Sprawdź też: Co to jest plik SRT? Dowiedz się!

Format	Zastosowanie	Edytowalność	Zgodny z WWW
HTML	Strony internetowe	Tak	Tak
XHTML	WWW (ze składnią XML)	Tak	Tak
Markdown	Blogi, dokumentacja	Tak	Po kompilacji
PDF	Dokumenty końcowe	Nie	Po osadzeniu
DOCX	Treści tekstowe	Tak	Nie bez konwersji

Czy plik HTML jest bezpieczny?

Plik HTML jako taki nie zawiera wirusów. To dokument tekstowy – ale może zawierać kod JavaScript lub linki do niebezpiecznych źródeł, jeśli pochodzi z niezweryfikowanego źródła.

Największym zagrożeniem związanym z HTMLem są osadzone w nim złośliwe skrypty. Dlatego warto oglądać plik w edytorze tekstowym przed jego otwarciem w przeglądarce, jeśli go pobraliśmy z nieznanego źródła.

HTML jako format nie zapewnia szyfrowania – to serwer i protokół HTTPS odpowiadają za bezpieczne połączenie. HTML również nie pozwala na przechowywanie poufnych danych bez współpracy z backendem.

Podsumowanie

Plik HTML to tekstowy dokument bazujący na języku znaczników, który kształtuje zawartość i strukturę każdej strony w internecie. Dzięki prostocie i elastyczności, HTML stał się standardem, który piszę i edytuję codziennie jako twórca treści internetowych. Poznanie jego zasad daje Ci kontrolę nad tym, jak wygląda i działa Twoja witryna.

Jeśli chcesz zbudować własną stronę, zacznij od HTML – to pierwszy krok, który możesz zrobić już dziś.