Co to jest plik MOBI? Dowiedz się!

Jeśli natknąłeś się na plik MOBI i nie wiesz, czym jest, trafiłeś w dobre miejsce – ten format stworzyłem kiedyś samemu, gdy zajmowałem się konwersją i publikacją e-booków na Kindle. Chcesz wiedzieć, co zawiera plik MOBI i czy możesz go otworzyć bez Kindle’a? Zajrzyj dalej, a rozwieję wszystkie wątpliwości. Wyjaśniam, do czego ten format służy, jak go obsłużyć i kiedy lepiej wybrać alternatywę. Nie trać czasu na nieaktualne porady – ten artykuł da ci konkrety.

Najważniejsze informacje z tego artykułu:

• plik MOBI to format e-booków stworzony przez Mobipocket, dziś wykorzystywany głównie na Kindle;
• Amazon przejął Mobipocket i rozszerzył format MOBI o DRM, tworząc AZW;
• do odczytu plików MOBI służą m.in. Calibre, Kindle for PC, FBReader i inne czytniki e-booków;
• plik MOBI daje się konwertować do EPUB lub PDF za pomocą narzędzi jak Convertio czy Epubor;
• format stopniowo traci na znaczeniu w ekosystemie Amazona, ale nadal działa na Kindle.

Co to jest plik MOBI?

Plik MOBI to cyfrowy format książek elektronicznych opracowany przez francuską firmę Mobipocket SA. Umożliwia przechowywanie treści w postaci sformatowanego e-booka, z obsługą stylów, podziału na rozdziały, tabelek czy odnośników.

Historię tego formatu rozpoczęła firma Mobipocket w 2000 roku, bazując na rozszerzeniu formatu PalmDOC. W 2005 roku Amazon przejął Mobipocket i zaczął wykorzystywać format MOBI we własnych czytnikach Kindle, przekształcając go z czasem w zamkniętą wersję z dodatkiem DRM – znaną jako plik AZW.

Od 2022 roku Amazon stopniowo ogranicza nowe funkcje związane z przesyłaniem plików MOBI do Kindle, preferując format EPUB. Mimo to, pliki MOBI nadal są wspierane przez aplikacje i urządzenia Amazona, a istniejące książki można czytać bez przeszkód.

Jakie są zastosowania plików MOBI?

Format MOBI znalazł zastosowanie głównie w dystrybucji i czytaniu cyfrowych książek. Służy w kilku konkretnych sytuacjach:

• czytanie e-booków na urządzeniach Kindle – pliki MOBI idealnie współpracują z czytnikami Amazon, jak Kindle Paperwhite, Oasis czy Kindle Oasis for Kids;
• prywatna archiwizacja dokumentów tekstowych
• dystrybucja książek poza oficjalnym sklepem Amazon
• konwersja książek z innych formatów na wersję czytelną dla Kindle
• czytanie książek na komputerze i urządzeniach mobilnych z użyciem aplikacji Kindle lub innych programów obsługujących MOBI

Wskazówka: Jeśli sam tworzysz e-booka i planujesz udostępnić go użytkownikom Kindle, konwersja do formatu MOBI lub AZW nadal ma sens – urządzenia te nadal wspierają ten typ plików natywnie.

Jakie programy otwierają plik MOBI?

Do otwarcia plików MOBI możesz użyć różnych programów, w zależności od systemu operacyjnego:

• Calibre – darmowy, wieloplatformowy program do zarządzania e-bookami, pozwala też konwertować MOBI na inne formaty;
• Amazon Kindle for PC – aplikacja umożliwiająca czytanie MOBI na komputerze z Windows;
• Kindle (na Android i iOS) – aplikacja mobilna Amazonu obsługująca przesyłanie i odczyt MOBI;
• MobiPocket Reader – starszy program dedykowany formatowi MOBI;
• Okular – przeglądarka dokumentów dostępna w systemach Linux i KDE;
• FBReader i Aldiko Reader – mobilne aplikacje do czytania e-booków z obsługą MOBI;
• Cool Reader – lekka przeglądarka MOBI na systemy Windows i Android;
• FB2utils – narzędzie pozwalające przetwarzać pliki e-booków, w tym MOBI.

Więcej informacji technicznych oraz instrukcję krok po kroku znajdziesz w osobnym artykule: jak otworzyć plik MOBI.

Czym charakteryzuje się format MOBI?

Format MOBI różni się od tradycyjnych plików tekstowych i PDF pod wieloma względami. Nie zawiera stałego formatowania stron, tylko dynamicznie dopasowuje układ tekstu do wielkości ekranu. Dzięki temu e-book czyta się równie dobrze na telefonie, tablecie i czytniku.

Oto cechy techniczne, które warto znać:

• obsługa hiperłączy, przypisów, rozdziałów i stylów CSS;
• wbudowana kompresja, dzięki której pliki mają niewielki rozmiar;
• możliwość zabezpieczenia DRM (prawa cyfrowe), co ogranicza kopiowanie i otwieranie bez autoryzacji;
• ograniczona kompatybilność – głównym odbiorcą formatu MOBI jest zamknięty ekosystem Kindle.

Format AZW, czyli następca MOBI w Amazonie, rozszerza te możliwości, ale zachowuje pełną wsteczną kompatybilność z oryginalnym MOBI.

Jak utworzyć plik MOBI?

Stworzenie pliku MOBI możesz wykonać samodzielnie, używając popularnych narzędzi, takich jak Calibre. Oto, jak to zrobić krok po kroku:

1. Pobierz i zainstaluj program Calibre na komputerze.
2. Uruchom aplikację i dodaj plik źródłowy (np. EPUB, DOCX, RTF lub PDF).
3. Zaznacz wybrany plik i kliknij „Konwertuj książki”.
4. Z lewej strony wybierz format wejściowy (najczęściej EPUB), a po prawej wybierz „MOBI”.
5. Dostosuj metadane, tytuł, autora oraz inne informacje, jeśli chcesz.
6. Na końcu kliknij „OK”, a Calibre wygeneruje plik MOBI gotowy do użycia.

Wskazówka: Przed publikacją pliku MOBI przetestuj go w aplikacji Kindle for PC lub wysyłając na swoje konto Kindle, żeby upewnić się, że wygląda zgodnie z oczekiwaniami.

Czy istnieją alternatywy dla formatu MOBI?

Tak, w świecie e-booków jest co najmniej kilka formatów będących konkurencją dla MOBI. Najczęściej wybierane to EPUB i PDF. Te formaty zapewniają szerszą kompatybilność – np. EPUB działa na Apple Books, Google Books, Kobo i wielu aplikacjach niezależnych.

Poniższa tabela porównuje najpopularniejsze formaty e-booków:

Czy pliki MOBI są bezpieczne?

Tak, ale wszystko zależy od źródła. Pliki MOBI z oficjalnych sklepów Amazona lub autoryzowanych serwisów są bezpieczne, pod warunkiem że masz aktualne oprogramowanie do ich otwierania.

Format MOBI może zawierać DRM, czyli zabezpieczenia przed kopiowaniem, ale sam w sobie nie stanowi zagrożenia. Ryzyko pojawia się tylko wtedy, gdy pobierasz pliki z nieznanych źródeł, mogących zawierać złośliwe skrypty w osadzonej treści.

Jeśli przesyłasz pliki przez usługę „Send-to-Kindle”, Amazon skanuje zawartość, co dodatkowo podnosi poziom bezpieczeństwa. MOBI nie stosuje samodzielnego szyfrowania, ale jego ograniczenia są prostą metodą ochrony treści.

Podsumowanie

Plik MOBI to cyfrowy format książek używany przede wszystkim na Kindle i narzędziach Amazona. Działa dobrze w tym środowisku, ale jego znaczenie stopniowo maleje na rzecz EPUB. Nadal można go czytać, konwertować i tworzyć – wystarczą odpowiednie aplikacje.

Jeśli korzystasz z Kindle albo współdzielisz e-booki z użytkownikami tych czytników, MOBI to format, z którym warto się oswoić.

FAQ

Q: Czy MOBI działa na iPhone?

A: Tak, jeśli zainstalujesz aplikację Kindle z App Store – umożliwia ona czytanie plików MOBI.

Q: Czy mogę skonwertować MOBI na EPUB?

A: Tak, wystarczy użyć programu Calibre, Convertio lub Epubor Ultimate.

Q: Czy MOBI ma ograniczenia w wyświetlaniu obrazów?

A: Tak, format obsługuje obrazy, ale w ograniczonym stopniu – najlepiej działają w czerni i bieli.