Co to jest plik PHP? Dowiedz się!

Plik PHP to coś więcej niż zbitka kodu – to serce dynamicznych stron internetowych, które reagują na działania użytkownika w czasie rzeczywistym. Jeśli chcesz dowiedzieć się, czym dokładnie jest plik PHP i jak działa, jesteś w dobrym miejscu. W tym artykule pokażę Ci, jak PHP integruje się z HTML, przetwarza dane i komunikuje się z serwerem. Zostań ze mną, a zrozumiesz dokładnie, co dzieje się „za kulisami” każdej strony napisanej w PHP.

Najważniejsze informacje z tego artykułu:

plik PHP to dokument zawierający kod języka PHP, który przetwarzany jest po stronie serwera;
PHP działa na serwerach z interpreteren, a wyniki skryptu trafiają do przeglądarki jako zwykły HTML;
do uruchamiania plików PHP służy m.in. WebServ lub inne pakiety serwerowe z Apache i interpreterem PHP;
plik można łatwo zintegrować z HTML dzięki znacznikom `<?php ?>` i używać np. poleceń `echo`, zmiennych czy instrukcji warunkowych;
PHP obsługuje też tworzenie, zapisywanie i usuwanie plików poprzez funkcje takie jak `fopen()` czy `unlink()`.

Na skróty: Pokaż

Co to jest plik PHP?

Plik PHP to dokument tekstowy zawierający kod napisany w języku PHP, który wykonywany jest przez serwer po otrzymaniu żądania HTTP.

PHP działa po stronie serwera, co oznacza, że użytkownik widzi jedynie wynik działania skryptu, a nie jego źródło. Kod PHP musi być otoczony znacznikami `<?php … ?>`, co umożliwia jego osadzenie w pliku HTML. Takie podejście pozwala generować dynamiczne strony zależne od zmiennych, formularzy czy baz danych.

Twórcą języka PHP jest Rasmus Lerdorf, który w 1994 roku napisał pierwszy zestaw skryptów do monitorowania odwiedzin swojej strony. Początkowo nazywał on swój projekt Personal Home Page Tools. Obecnie PHP oznacza rekurencyjnie: PHP Hypertext Preprocessor. Język od początku rozwijany był jako projekt Open Source, a jego bieżąca dokumentacja dostępna jest na stronie php.net.

Sprawdź też: Co to jest plik DOCX? Dowiedz się!

Pliki z rozszerzeniem `.php` są standardem w serwerowym przetwarzaniu danych i komunikacji z użytkownikiem końcowym.

Sprawdź też inne artykuły z tej serii:

Do czego służy plik PHP?

Plik PHP wykorzystuje się do wielu rodzajów zadań programistycznych i serwerowych. Oto najczęstsze przypadki użycia:

generowanie dynamicznych treści strony WWW – dane wyświetlane użytkownikowi mogą zależeć od jego wyborów, logowania, parametrów URL, danych z bazy;
obsługa formularzy internetowych – PHP umożliwia odbieranie i przetwarzanie danych z pól formularzy z metodą POST i GET;
komunikacja z bazami danych – szczególnie z systemem MySQL, ale także m.in. PostgreSQL, SQLite czy Oracle;
tworzenie i zarządzanie sesjami użytkownika – login, koszyk w sklepie internetowym, system uprawnień użytkowników;
współdzielenie kodu między plikami – użycie mechanizmów `include`, `require`, `include_once`, `require_once` pozwala uniknąć powielania kodu na wielu podstronach.

Wskazówka: Jeśli projektujesz dużą stronę, dziel kod PHP na oddzielne pliki i używaj `include()` – to pozwala łatwiej nią zarządzać.

Jakie programy otwierają pliki PHP?

Aby otworzyć i przetestować plik PHP lokalnie, potrzebujesz odpowiedniego środowiska serwerowego zawierającego interpreter PHP. Do najpopularniejszych należą:

WebServ – lekki, szybki pakiet dla Windows zawierający Apache i PHP;
XAMPP – rozbudowany pakiet z Apache, MySQL, PHP i Perl dla Windows, Linux i macOS;
WAMP – Windowsowy zestaw serwera WWW z Apache, MySQL i PHP;
MAMP – alternatywa dla środowisk Mac i Windows;
Lokalna maszyna z Apache + PHP – ręczna instalacja serwera i interpretera, często w systemach Linux.

Sprawdź też: Co to jest plik XADES? Dowiedz się!

Więcej informacji znajdziesz w artykule jak otworzyć plik PHP.

Czym charakteryzuje się plik PHP?

Plik z rozszerzeniem `.php` jest typowym plikiem tekstowym, który można edytować w każdym edytorze kodu, jak VS Code czy Sublime.

Zawiera kod często połączony z HTML, dzięki czemu możliwe jest dynamiczne generowanie dokumentów z poziomu serwera. Interfejs HTML może zawierać elementy typu `

`, których dane przetwarzamy w PHP za pomocą zmiennych typu `$_POST` lub `$_GET`.Język PHP korzysta z instrukcji warunkowych (`if`, `else`, `switch`), pętli (`for`, `while`, `foreach`) oraz funkcji takich jak `echo`, `print`, `fopen`, `mysql_connect`, które są kluczowe w operacjach na danych i komunikacji z bazą.

Wskazówka: Kod PHP możesz testować na lokalnym serwerze, zapisując plik w katalogu `httpd` i wywołując go pod adresem `http://localhost/nazwa_pliku.php`.

Jak utworzyć plik PHP krok po kroku?

Jeśli chcesz samodzielnie napisać pierwszy plik PHP, przygotuj środowisko pracy i wykonaj następujące kroki:

Zainstaluj WebServ, XAMPP lub inne narzędzie z serwerem Apache i PHP.
Otwórz folder `httpd` (lub równoważny) i utwórz nowy plik o nazwie `index.php`.
Za pomocą edytora tekstowego (np. VS Code lub Notepad++) wpisz następujący kod:
```
<?php
echo "Witaj w świecie PHP!";
?>
```
Zapisz plik i uruchom WebServ.
W przeglądarce wpisz adres `http://localhost/index.php` – zobaczysz komunikat „Witaj w świecie PHP!”.

Jakie są alternatywy dla pliku PHP?

Jeśli z jakiegoś powodu nie chcesz używać PHP, masz kilka alternatyw, które również pozwalają na obsługę po stronie serwera:

ASP.NET – rozwijany przez Microsoft, integruje się z .NET;
Node.js – środowisko do uruchamiania JavaScript po stronie serwera;
Python (Django, Flask) – często używany w aplikacjach webowych;
Ruby (Ruby on Rails) – framework aplikacji webowych napisany w Ruby.

Sprawdź też: Co to jest plik XML podpisany profilem zaufanym? Dowiedz się

Format	Język	Interpreter	Popularność
.php	PHP	PHP interpreter	77,4% stron
.py	Python	Python + Flask/Django	średnia
.rb	Ruby	Ruby on Rails	niska
.js	JavaScript (Node.js)	Node.js runtime	wzrasta
.aspx	C#, VB.NET	ASP.NET	w korporacjach

Czy pliki PHP są bezpieczne?

Bezpieczeństwo plików PHP zależy od sposobu ich użycia, konfiguracji serwera i wdrożenia kodu. PHP sam w sobie nie jest niebezpieczny, ale złe praktyki tworzenia skryptów mogą narażać na ataki SQL Injection, XSS i inne.

Dobrym zwyczajem jest walidacja danych wejściowych, specjalne traktowanie znaków specjalnych i oddzielenie logiki aplikacji od warstwy widoku oraz używanie technik filtrowania zmiennych jak `filter_input`.

Ważne jest, by nie udostępniać źródeł plików przez WWW. Serwer musi być skonfigurowany tak, by wykonywał skrypty, a nie je wyświetlał. Pliki warto przechowywać poza katalogiem publicznym (np. `httpd-users`) lub ograniczać dostęp do nich za pomocą `.htaccess`.

Podsumowanie

Plik PHP to podstawowy element budowania stron internetowych, które dynamicznie reagują na użytkownika. Aby zrozumieć jego działanie, warto poznać nie tylko składnię, ale też środowisko, w którym funkcjonuje. PHP przetwarza dane na serwerze i pozwala na komunikację z bazami, obsługę formularzy, logikę aplikacji i wiele innych funkcji.

Jeśli chcesz tworzyć dynamiczne strony, zacznij używać plików PHP już teraz!